You are here

NOVO: NEPOZNATI TEKSTOVI IVE ANDRIĆA "O STRANIM PISCIMA"

Prvog dana 62. beogradskog Sajma knjiga na štandu „Prosvete“ u Hali 1, predstavićemo svim ljubiteljima pisane reči do sada nepoznate tekstove našeg jedinog nobelovca Ive Andrića.

Naime, povodom 125 godina od rođenja našeg jedinog nobelovca Ive Andrića, IP “Prosveta” u saradnji sa Zadužbinom “Ivo Andrić”, koja je priređivač, objavljuje knjigu široj javnosti do sada nepoznatih Andrićevih eseja i zapažanja “O stranim piscima”. Izdvojeni eseji i kritike u ovoj knjizi ukazuju na jednog manje poznatog Andrića koji je, ispitujući pojedine autore književnih pojava, pažljivo istraživao i književnu i biografsku građu i skrupulozno joj pristupao.

Pored poznatijih radova o Petrarki i Lauri, Hajneu, Mickijeviču, Strindbergu, Vitmenu, Gorkom, umetničke proze o Bajronu, publicističkih tekstova o fašizmu u Italiji i piscima koji su u to vreme delovali, u knjizi se pojavljuje gotovo nepoznat kraći tekst o Tomasu Manu iz “Jugoslovenske njive” (1925), zatim nepoznat tekst iz 1951. godine, “Dvestota godišnjica Velike enciklopedije” - o delovanju francuskih enciklopedista Voltera, Didroa, Rusoa i drugih - te nepoznat rad o Viktoru Igou.

“Kada sam u februaru 2014. godine počeo da radim u Izdavačkom preduzeću „Prosveta“,  potaknut nekim signalima, verovatno pristiglim iz područja večnosti, u kojima naš jedini nobelovac obitava već decenijama, obratio sam se Zadužbini Ive Andrića sa molbom da predloži izbor Andrićevih manje poznatih tekstova.

Tako je Izdavačko preduzeće Prosveta u jesen 2014. tokom beogradskog Sajma knjiga, na svom štandu izložilo novo izdanje: knjigu „O srpskim piscima“ od Ive Andrića. Nije bilo lepšeg načina da se proslavi sedamdesetogodišnjica osnivanja „Prosvete“, obeležena samo mesec i po dana kasnije u Narodnoj biblioteci.

Ove godine, poziv da objavimo još jedan izbor široj javnosti manje poznatih rukopisa našeg nobelovca stigao je u „Prosvetu“ iz Andrićeve zadužbine koja je želela da se, kao svojevrsni drugi deo „diptiha“, posle knjige “O srpskim piscima”, pojavi i izbor Andrićevih eseja.

Bio je to još jedan lepi dar sa neba za privatizacijom na kolena bačenu „Prosvetu“, koja je od nekadašnjeg moćnog, imućnog izdavačkog giganta dovedena u situaciju da se svojim malenim preostalim snagama izvlači iz ponora u koji je bila gurnuta.

Tekstovi uvršteni u ovu knjigu retko su objavljivani. Pojedini eseji toliko su sveži, kao da ih je (tada) mladi Andrić napisao protekle noći i odneo u uredništvo časopisa u kome su prvi put objavljeni. Da su samo tekstovi „Legenda o Lauri i Petrarki“ i „Bajron u Sintri“ među koricama ove knjige, ona bi bila praznik za čitaoce u Srbiji. Ali, tu su i redovi o Tomasu Manu, Maksimu Gorkom, a za pisca ovog pogovora i možda najprijatnije iznenađenje, tekst o Andrićevom susretu sa Lazom Lazarevićem u spomen kući čuvenog kineskog pisca Lu Sina u Pekingu.

Objaviti manje poznatu knjigu Ive Andrića, pre više od četiri decenije umrlog pisca, a na samu 125. godišnjicu njegovog rođenja, velika je čast i neverovatno topla i snažna podrška našoj izdavačkoj kući. Zadužbini koja je to predložila, a njen Upravni odbor odobrio, i ovom prilikom upućujemo srdačnu i iskrenu zahvalnost. U godini Andrićevog jubileja, „Prosveta“ će ove jeseni pred čitaoce izaći sa njegovom novom, skoro potpuno nepoznatom knjigom – koliko radosti za nas u „Prosveti“.

Kvalitetu knjige će sigurno doprineti iscrpan i znalački predgovor jednog od najboljih poznavalaca Ive Andrića, počivšeg profesora Radovana Vučkovića.

U knjizi koja je u čitaočevim rukama, prvi put se, sakupljeni među koricama jedne knjige, pojavljuju piščevi eseji, fragmenti iz meditativne, dnevničke proze i rukopisne zaostavštine, u kojima Andrić promišlja teme, ideje i probleme vezane sa strane autore i različite kulture.

Organizovana na ovaj način, knjiga “O stranim piscima”, iako donosi publikovane tekstove, predstavlja, u svojoj celovitosi, novinu u recepciji Andrićeve esejističke proze. Pred nama je jedan nov, svež i podsticajan rukopis kroz koji se vidi kako se Andrićev književni i čitalački ukus razvijao kroz vreme. S poslednjom stranicom ove knjige, čitalac će sigurno moći da kaže da bolje razume Andrićev pogled na književnost, istoriju, na pitanje književnih uzora i uticaja,” napisao je u pogovoru ove knjige Dragan Milenković, generalni direktor IP “Prosveta”.

Nova knjiga eseja Ive Andrića biće dostupna svim čitaocima na štandu „Prosvete“ u prstenu hale 1 tokom trajanja Sajma knjiga, kao i u „Prosvetinoj“ knjižari „Geca Kon“ u Knez mihailovoj ulici br. 12 u Beogradu.