You are here

NOVO: SRBI U HRVATSKOJ - HEGEMONISTI ILI POTLAČENI

Knjiga dr Sofije Božić pod intrigantnim nazivom “Srbi u  Hrvatskoj – hegemonisti ili potlačeni” u izdanju “Prosvete”, nastajala je tokom dugotrajne usredsređenosti na istoriju Srba u Hrvatskoj, Slavoniji i Dalmaciji i srpsko-hrvatske odnose. Sastoji se od trinaest radova koji su pisani za razne prilike i bez zajedničke namere i ovde se donose u skoro potpuno neizmenjenom obliku. Najveći broj radova odnosi se na period Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca/Jugoslavije (1918–1941), mada pojedini radovi obuhvataju i 19. vek ili zadiru čak i mnogo dublje u prošlost.

Usredsređeni na dodirne tačke i sporna pitanja Srba i Hrvata jugoslovenski intelektualci pratili su, s jedne strane, pokušaje razrešavanja nesuglasica između dva naroda i, s druge, ekstremne tendencije koje su dovodile u pitanje rezultate napora na ublažavanju napetosti koje su ugrožavale opstanak jugoslovenske države.

Svi radovi koji su uključeni u knjigu napisani su na osnovu različite objavljene i neobjavljene izvorne građe i relevantne naučne literature. Neobjavljen materijal obuhvata prepiske i druga dokumenta pohranjena u Arhivu Srpske akademije nauka i umetnosti, Arhivu Jugoslavije i Rukopisnom odeljenju Narodne biblioteke Srbije, a objavljen izvore statističke provenijencije, memoaristiku i periodične publikacije.

Ukrštanjem izvora trebalo je osvetliti dramu srpske nacionalne egzistencije na tlu koje je Srbe kontinuirano odbacivalo kao nezvane goste i proglasilo za remetilački faktor koji svojim navodno subverzivnim delovanjem ugrožava hrvatske državne interese. Knjiga podseća na to da se mit o „velikosrpskoj hegemoniji“ urezao duboko u svest Hrvata, da je profilisao njihovo javno mišljenje i stvorio netrpeljivost prema Srbima koja je kulminirala u genocidu izvršenom za vreme Drugog svetskog rata i koja se, s nesmanjenom žestinom, prostire sve do našeg vremena.

Dr Sofija Božić je viši naučni saradnik Instituta za noviju istoriju Srbije. Diplomirala je, magistrirala i doktorirala na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Bavi se istorijom Srba u Hrvatskoj i srpsko-hrvatskih odnosa u širem kontekstu društvene i političke istorije srpskog naroda u 19. i 20. veku. Pored tri monografije (Politička misao Srba u Dalmaciji: Srpski list/glas 1880–1904, Srbi u Hrvatskoj 1918–1929, Jedan po jedan život: zapisi o ličnostima iz srpske istorije), autor je i brojnih članaka, prikaza i drugih radova u naučnim časopisima i drugim publikacijama međunarodnog i nacionalnog značaja, kao i recenzija naučnih radova i monografija. Urednik je međunarodnog tematskog zbornika Istorija i geografija: susreti i prožimanja.

Bila je član Predsedništva Društva istoričara Srbije i član redakcije časopisa Tokovi istorije. Član je Odbora za istoriju Srba u Hrvatskoj SANU, član Redakcije Zbornika o Srbima u Hrvatskoj u izdanju SANU, član Odeljenja društvenih nauka Matice srpske, član Glavnog odbora Društva za privrednu istoriju, član redakcije časopisa Sveske Matice srpske. Jedan je od aktivnih saradnika Srpskog biografskog rečnika Matice srpske i Srpske enciklopedije.