You are here

NOVO IZ "PROSVETE": SVEDOČANSTVO O STRADANJU SRBA U ARADSKOJ TVRĐAVI

Obeležavanju stogodišnjice od završetka Velikog rata IP „Prosveta“ se pridružuje knjigom pod nazivom „Arad 1914-1918, nekad i sad“ autora Slavoljuba Stojadinovića. Ova knjiga predstavlja veoma korisno svedočanstvo o aradskoj tvrđavi i golgoti koju su u njoj preživeli zarobljeni srpski vojnici u Prvom svetskom ratu, čije je stradanje skoro palo u zaborav.

Dosadašnja proučavanja pokazala su da je samo na teritoriji Austro-Ugarske tokom Prvog svetskog rata bilo oko 300 zatvora i logora za Srbe i u njima je uglavnom bilo zatočeno civilno stanovništvo.  Bio je to deo austrougarskog plana o što većoj fizičkoj likvidaciji Srba na prostoru Jugoistočne Evrope i obezglavljivanju srpske društvene elite, s obzirom da su u pomenutim logorima bili internirani i mnogi srpski intelektualci raznih profesija, sveštenici i brojni drugi politički i duhovni prvaci srpskog naroda.

„Rukopis Slavoljuba Stojadinovića još jednom stavlja u žižu pažnje stručne i šire javnosti pitanje organizovanog zatiranja Srba u Prvom svetskom ratu koje je, nažalost, bilo nedopustivo zanemareno, kako u srpskoj nauci i publicistici, tako još više u stranoj literaturi. (...) Rukopis se u osnovi sastoji iz dva dela dokumentarne građe o po zlu čuvenom aradskom logoru. Prvi deo donosi svedočanstva logorskih zatočenika i njihovih potomaka, koja su vrlo uvreljiva i slikovita i pružaju obrise jedne strašne srpske drame i tragedije u ovom zloglasnom austrougarskom kazamatu.

Drugi deo knjige, takođe vrlo dragocen, donosi mnoštvo fotografija Arada kao varoši, njegovih zdanja i naravno, najvećim delom scena iz samog logora. Slavoljub Stojadinović je i sam više puta posetio aradsku tvrđavu i o njoj ostavio veći broj savremenih fotografija. Posmatrano u celini ova sabrana svedočanstva na jednom mestu, u pisanom obliku ili u vidu fotografija, predstavljaju značajan izvor za buduća proučavanja ovog logora i dalje traganje za arhivskim podacima, pre svega u austrougraskim arhivima,“ naveo je u svojoj recenziji istoričar dr Slavenko Terzić, dodajući da Slavoljub Stojadinović možda nije istoričar od zanata ili istraživač po profesiji, ali da posao koji je obavio kao nacionalno svesni rodoljub i znatiželjni poštovalac prošlosti svoga naroda zaslužuje svaku pažnju.

Knjigu  „Arad 1914-1918, nekad i sad“ možete naći u našoj knjižari „Geca Kon“ u Knez Mihajlovoj 12 u Beogradu, ili poručiti putem naše internet knjižare.